Kuki siyasəti

Kuki nədir

Kuki brauzerin cihazda saxladığı kiçik mətn faylıdır. Sayta daxil olduqda server brauzerə belə bir yazı göndərə bilər, brauzer isə onu saxlayır və növbəti müraciətdə geri qaytarır. Bu mexanizm veb-in ilk illərindən mövcuddur və özlüyündə nə yaxşı, nə pisdir — məsələ yalnız onda saxlanan məlumatın nə olduğundadır.

Kukilər müxtəlif müddətlərə qoyulur. Bir qismi brauzer bağlanan kimi silinir, digərləri isə əvvəlcədən müəyyən edilmiş vaxta qədər cihazda qalır. Saxlanma müddəti kukini qoyan tərəf tərəfindən təyin olunur.

Kukini qoyan tərəf də fərqli olur. Bir hissəsini açılan saytın özü yazır, digərlərini isə həmin səhifəyə qoşulmuş kənar xidmətlər. Bu fərq vacibdir, çünki oxucu yalnız birincinin davranışını sənəddən öyrənə bilir.

Kuki özü proqram deyil və cihazda heç nə icra etmir. O, sadəcə mətndir, ona görə də virus və ya zərərli kod ötürə bilməz. Bununla belə, kuki vasitəsilə istifadəçinin saytdakı davranışı barədə məlumat toplamaq mümkündür, və bu, məhz həmin səbəbdən diqqət tələb edir.

Bu saytda hansı kukilər istifadə olunur

Bu sayt kukilərdən istifadə edir. Saytda posetici sayının qiymətləndirilməsi üçün analitik kukilərdən istifadə olunur. Bu, ümumi göstəricilərin ölçülməsinə xidmət edir: neçə səhifə açılıb, ziyarətçilər hansı bölmələrə baxıb, sessiya nə qədər davam edib.

Analitik alətin təchizatçısının adı bu sənəddə açıqlanmır, çünki bu məlumat brendlə bağlanmış məxfilik öhdəliyi altındadır. Kateqoriya isə açıq göstərilir, beləliklə oxucu hansı tipli kukinin işlədiyini bilir.

Bu saytda kukilər vasitəsilə ad, telefon, e-poçt və ya ödəniş məlumatı toplanmır. Saytın özündə qeydiyyat forması yoxdur, hesab yaradılmır və şəxsi kabinet aparılmır. Yuxarıda göstərilən analitik ölçmədən başqa kuki kateqoriyası bu sənəddə sadalanmır: burada yalnız faktiki olaraq mövcud olan yazılır.

Analitik ölçmə fərdi deyil, ümumiləşdirilmiş göstəricilərlə işləyir. Yəni məqsəd konkret oxucunu tanımaq deyil, bölmələrin nə dərəcədə oxunduğunu görməkdir: hansı səhifələr açılır, hansıları oxucu tez tərk edir. Bu məlumat mətnin hansı hissəsinin faydalı olduğunu anlamağa xidmət edir.

Kuki kateqoriyalarının tam cədvəli bu sənəddə verilmir. Belə cədvəllər çox vaxt hazır şablondan götürülür və tipik bir saytı təsvir edir; burada isə yalnız faktiki olaraq işləyən ölçmə göstərilir. Sadalanmayan kateqoriya sadəcə mövcud deyil.

Razılıq banneri hazırda saytda quraşdırılmayıb. Ona görə də bu mətndə istifadəçinin razılığının alınması barədə heç bir iddia irəli sürülmür: mövcud olmayan mexanizm vasitəsilə razılıq alınmış sayıla bilməz. Banner işə salındıqda bu bölmə müvafiq abzasla tamamlanacaq.

Üçüncü tərəf elementləri

Saytın bir səhifəsində — Aviator oyununa həsr olunmuş bölmədə — kənar mənbədən demo rejimi üçün çərçivə yerləşdirilib. Bu çərçivə oyunun nümayiş variantını göstərir və brauzerə heç nə yazmır: nə kuki qoyur, nə də yerli yaddaşdan istifadə edir.

Çərçivənin içindəki məzmuna görə həmin mənbə cavabdehdir, saytın özü isə onun işinə müdaxilə etmir və oradan məlumat almır. Demo rejimi real hesabla bağlı deyil və pul əməliyyatı aparmır.

Bundan başqa saytda kənar qoşulma yoxdur. Səhifələr statik HTML kimi verilir, xarici skript, reklam şəbəkəsi, sosial şəbəkə düymələri və şərh sistemləri istifadə olunmur. Yəni bu sənəddə təsvir olunan analitik ölçmə saytdakı yeganə fəaliyyətdir.

Kukiləri necə idarə etmək olar

Kukilərin idarə edilməsi brauzerin öz parametrləri vasitəsilə aparılır. İstənilən müasir brauzerdə kukiləri baxmaq, ayrı-ayrılıqda və ya toplu şəkildə silmək, həmçinin onların yazılmasını qabaqcadan məhdudlaşdırmaq mümkündür. Bu imkanlar adətən məxfilik və ya təhlükəsizlik bölməsində yerləşir.

Müvafiq parametrlər aşağıdakı brauzerlərdə mövcuddur:

• Google Chrome
• Mozilla Firefox
• Safari
• Microsoft Edge
• Opera

Brauzerlərin əksəriyyətində gizli rejim də mövcuddur. Bu rejimdə yazılan kukilər pəncərə bağlandıqdan sonra silinir, ona görə də birdəfəlik ziyarət üçün rahat variant sayılır. Lakin gizli rejim anonimlik demək deyil: o, yalnız cihazda saxlanan izləri məhdudlaşdırır.

Mobil cihazlarda parametrlər masaüstü versiyadan fərqli yerdə ola bilər, adətən brauzer tətbiqinin öz ayarlarında. Prinsip isə eynidir: kukiləri baxmaq, silmək və məhdudlaşdırmaq mümkündür.

Addım-addım təlimat burada verilmir, çünki brauzer interfeysləri bu səhifədən daha tez dəyişir və köhnəlmiş göstəriş faydadan çox çaşqınlıq yaradır. Aktual ardıcıllığı brauzerin öz yardım bölməsində tapmaq olar.

Nəzərə almaq lazımdır ki, kukilərin tam bloklanması bəzi saytların işinə təsir edə bilər. Bu saytın oxunmasına isə təsir etmir: mətn və şəkillər kukisiz də açılır.

Siyasətdə dəyişikliklər və əlaqə

Bu sənəd saytın faktiki davranışı dəyişdikcə yenilənir. Yeni element əlavə olunarsa və ya mövcud ölçmə dayandırılarsa, mətn həmin dəyişikliyi əks etdirəcək. Sənədin köhnə redaksiyaları saxlanmır, qüvvədə olan variant həmişə bu ünvanda yerləşir.

Kukilərlə bağlı sualı olan oxucu saytın məxfilik siyasəti bölməsində göstərilən qaydada müraciət edə bilər. Ayrıca əlaqə forması bu səhifədə nəzərdə tutulmayıb, çünki sənəd məlumat xarakteri daşıyır.

Sənəddəki hər hansı müddəa oxucuya aydın gəlmirsə, bunu da müraciətdə qeyd etmək olar: ifadənin dəqiqləşdirilməsi mətnin növbəti redaksiyasında nəzərə alınır.

Sonuncu yenilənmə: 20 avqust 2026.